Navala

navala-izgled navala-opis navala-upotreba

Opis
Navala je dugovječna papratnjača. Raširena je gotovo po cijeloj Zemljinoj kugli izuzev krajnjeg Sjevera tropske Afrike, Autralije i SAD. To je dugovječna zeljasta biljka koja raste po bujnim gustim tamnim brdskim i planinskim šumama na visinama do 2 hiljade metara. Neposredno iz rizoma izbijaju nerazgranjeni perasto izdjeljeni i krugu poređani. Rizom leži vodoravno ispod same zemljine površine osim onoga kraja koji izbija iz zemlje. Rizom je tako gusto obrastao ostacima lisnih držaka i suvim ljuskavim listićima.
Ljekovita svojstva
U etru rastvorljivi sastojci masno i etarsko ulje i nekoliko proizvoda koji čine oko 25 odsto etarskog ekstrakta tzv sirovi filicin.Rizom navale propisuju gotovo sve apoteke kao lijek protiv pantljičare i botriocefala, a isto tako i za suzbijanje distomatoze i rudarske gliste. Trovanja navalom uglavnom nastaju zato što se sredstvo nije odmah odstranilo ili se za čišćenje upotrebio Oleum Ricini jer ulje olakšava i ubrzava resorpciju filicina. Navala je otrovna i njeno sjeme se samo upotrebljava pod kontrolom ljekara.
Narodna imena
Bujatka, glistna, podlesnica, glistovnica, debela papratina, devica, divja preprat, divji preprat, samac, preprut.